Siarad am Sbeis

Beth yw Sbeis?

Canabinoid synthetig – grŵp o gyffuriau y mae cynhyrchwyr yn honni sy’n efelychu wîd, ond yn aml bydd y rhai sydd wedi defnyddio Sbeis yn dweud nad yw’r effeithiau yn debyg o gwbl i rai canabis. Mae Sbeis yn dueddol o greu cyflwr penfeddwol sy’n para’n hirach, sy’n fwy llym ac yn llawer mwy caethiwus – ac mae’r sgil effeithiau’n tueddu i fod yn llawer iawn mwy difrifol.

A yw’n gyfreithlon?

Na. Mae Sbeis wedi’i ddosbarthu fel Sylwedd Seicoweithredol Newydd (NPS), sydd wedi’u gwahardd o dan y gyfraith ers mis Mai eleni. Gelwir y rhain hefyd yn ‘gyffuriau penfeddwol cyfreithlon’ – er nad ydynt yn gyfreithlon mwyach. Mae NPSau yn cynnwys nifer eang o wahanol sylweddau, nid dim ond canabinoidau synthetig.

Cyn hynny, byddai Sbeis yn cael ei werthu’n agored mewn siopau offer cyffuriau a oedd yn agor ledled y DU ac yn cynnig NPSau ar werth yn gyfreithlon (er y nodwyd arnynt na ddylai pobl eu cymryd). Mae’r gwaharddiad newydd yn targedu’r siopau hyn.

Er bod y newid yn y gyfraith ym mis Mai yn anfon neges am beryglon Sbeis ac NPSau eraill, mae rhai grwpiau wedi mynegi pryderon ei fod wedi gwthio’r broblem dan ddaear, gan ei gwneud hi hyd yn oed yn anoddach o ganfod yn union beth sy’n digwydd gyda nhw.

Felly beth sydd wedi bod yn digwydd gyda Sbeis?

Llawer – ac mae’n peri gofid mawr.

Ysgrifennodd cylchgrawn Huck am hyn yn ddiweddar. Mae’r erthygl yn rhoi darlun clir ynglŷn â pham bod rhai pobl yn mynd yn gaeth i Sbeis, a beth yw’r effeithiau. Bu’r cylchgrawn yn sgwrsio â Chris, 23, a ddechreuodd smygu Sbeis pan oedd yn ddigartref.

“Roedd bron yr holl bobl ddigartref roeddwn i’n eu hadnabod yn smygu,” meddai Chris. “Fe fyddwn i’n gwneud unrhyw beth i gael gafael arno. Byddai rhai pobl yn mynd i’r dref ac yn dwyn pethau er mwyn eu rhoi i’w deliwr Sbeis.”

Roedd yr effeithiau a brofodd Chris wrth ddefnyddio Sbeis yn ddifrifol. “Sylweddolais fod gen i seicosis yn fuan wedi dechrau smygu Sbeis,” meddai. “Weithiau fe fyddwn i’n clywed lleisiau. Dyna pam y cefais fy anfon i ysbyty meddwl am y tro cyntaf: clywais leisiau ac fe es i neidio oddi ar adeilad maes parcio Victoria. Dydw i ddim y gwybod pam wnes i hynny; doeddwn i ddim yn fi fy hun.”

Yn ôl ym mis Medi, ysgrifennodd Volteface am effeithiau Sbeis a welwyd ar strydoedd Llundain. Roedd yn cynnwys canlyniadau arolwg gan ITV a oedd yn dangos bod 1 o bob 5 person digartref ym mwrdeistref Westminster wedi cymryd Sbeis ar ryw adeg yn eu bywyd. Mae rhai wedi beio cynnydd yn nefnydd Sbeis am y cynnydd yn yr achosion o ymddygiad gwrthgymdeithasol a welir yn Llundain.

Mae Volteface hefyd yn esbonio bod rhai delwyr wedi bod yn chwistrellu Sbeis a sylweddau tebyg ar blanhigion er mwyn iddynt edrych yn fwy tebyg i wîd.

Yn agosach adref, bu pryderon am NPSau yn cael eu smyglo i garchar Caerdydd. Eglurodd adroddiad yn 2015 mai NPSau oedd yn debygol o fod yn gyfrifol am ‘anafiadau hunan-niweidiol dychrynllyd’ ymhlith carcharorion, o ganlyniad i ddefnydd cyffuriau.

Hyd nes yn ddiweddar, roedd NPSau yn cael eu gwerthu mewn nifer o siopau amgen yng Nghaerdydd, felly mae’n debygol y bydd y problemau’n fwy eang – ond, fel bob amser, gall fod yn broblem anodd ei mesur. Nid yw pobl bob amser yn dweud eu bod yn eu defnyddio, ac mae natur gynyddol esblygol NPSau yn eu gwneud yn anodd eu holrhain.

Beth os caf gynnig Sbeis, Black Mamba, Cherry Bomb, neu rywbeth tebyg?

Peidiwch. Mae dal diffyg dealltwriaeth ynglŷn ag NPSau, ac yn aml mae’n aneglur iawn beth yn union sydd ynddynt. Gall dau beth gyda’r un enw gael cynhwysion hollol wahanol.

Rhan fawr o’r broblem yw nad yw bob amser yn glir beth yw’r sgil effeithiau, ac mae NPSau yn aml yn fwy niweidiol, ac yn fwy caethiwus, na chyffuriau mwy adnabyddus. Mae hefyd yn golygu os ydych wedi cymryd NPS a bod rhywbeth yn mynd o’i le, mae siawns y bydd hi’n anodd iawn i unrhyw un wybod beth i’w wneud, gan nad ydynt yn gwybod yn iawn beth sydd wedi mynd i mewn i’ch corff.

Cadwch draw.

Gadael Ymateb